Khi cảm giác khó chịu không chỉ đến từ thời tiết
Bạn vừa chuyển vào một căn hộ mới hoàn thiện hoặc vừa lắp đặt hệ tủ, giường, bàn ghế mới. Không gian trông sạch sẽ, hiện đại và thơm mùi vật liệu mới. Thế nhưng chỉ sau vài ngày, nhiều người bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như cay mắt, khô họng, đau đầu hoặc khó ngủ. Không ít người cho rằng nguyên nhân đến từ thời tiết thay đổi, áp lực công việc hoặc cơ thể chưa thích nghi với môi trường mới.
Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, những dấu hiệu này có thể bắt nguồn từ chính không khí bên trong ngôi nhà.
Hiện tượng “off-gassing” là gì?
Off-gassing là thuật ngữ dùng để chỉ quá trình các vật liệu trong nhà giải phóng các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) và các loại khí tồn dư vào không khí xung quanh.
Quá trình này thường xảy ra ở nhiều loại vật liệu nội thất như:
- Ván gỗ công nghiệp
- Sơn và chất phủ bề mặt
- Keo dán
- Thảm trải sàn
- Rèm cửa
- Một số vật liệu trang trí nội thất khác
Trong số đó, formaldehyde là một trong những chất được quan tâm nhiều nhất bởi khả năng phát thải từ các loại keo liên kết được sử dụng trong sản xuất ván gỗ công nghiệp.
Khi sản phẩm còn mới, tốc độ phát thải thường cao hơn và giảm dần theo thời gian. Tuy nhiên, tùy thuộc vào chất lượng vật liệu, loại keo sử dụng và điều kiện môi trường, quá trình này có thể kéo dài từ nhiều tháng đến nhiều năm.
Những triệu chứng thường gặp
Không phải ai cũng phản ứng giống nhau trước các chất phát thải trong không khí. Tuy nhiên, một số biểu hiện thường được ghi nhận gồm:
Cay mắt và chảy nước mắt
Đây là phản ứng khá phổ biến khi mắt tiếp xúc với các chất kích ứng trong không khí. Nhiều người cảm thấy mắt khô, ngứa hoặc đỏ dù không sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều.
Khô họng và khó chịu đường hô hấp
Bạn có thể cảm thấy cổ họng khô rát khi thức dậy, thường xuyên phải uống nước hoặc có cảm giác khó chịu khi ở trong phòng kín trong thời gian dài.
Đau đầu và mệt mỏi
Không khí trong nhà chứa nồng độ chất ô nhiễm cao có thể ảnh hưởng đến cảm giác tỉnh táo và sự tập trung, khiến một số người xuất hiện tình trạng đau đầu kéo dài hoặc cảm giác uể oải không rõ nguyên nhân.
Dị ứng hoặc nhạy cảm da
Ở những người có cơ địa nhạy cảm, việc tiếp xúc với các chất phát thải từ vật liệu nội thất có thể làm tăng các phản ứng dị ứng như ngứa, hắt hơi hoặc kích ứng da.
Khó ngủ
Nhiều người cho rằng giường mới hay nhà mới sẽ mang lại giấc ngủ ngon hơn. Tuy nhiên, nếu chất lượng không khí trong phòng chưa thực sự tốt, cơ thể có thể khó đạt được trạng thái thư giãn hoàn toàn, dẫn đến tình trạng ngủ không sâu giấc hoặc thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm.
Không phải lúc nào cũng dễ nhận biết
Một trong những hiểu lầm phổ biến là chỉ những sản phẩm có mùi nồng mới gây ảnh hưởng đến chất lượng không khí.
Thực tế, mức độ mùi không phản ánh chính xác mức độ an toàn của vật liệu. Có những trường hợp sản phẩm không còn mùi rõ rệt nhưng vẫn tiếp tục phát thải các hợp chất trong thời gian dài.
Nói cách khác, chiếc mũi của chúng ta không phải là thiết bị đo chất lượng không khí.
Làm thế nào để giảm thiểu nguy cơ?
Người tiêu dùng có thể chủ động bảo vệ sức khỏe bằng cách:
- Ưu tiên vật liệu có tiêu chuẩn phát thải formaldehyde rõ ràng.
- Yêu cầu nhà cung cấp cung cấp chứng nhận kiểm định từ các tổ chức uy tín.
- Tăng cường thông gió tự nhiên trong giai đoạn đầu sử dụng nội thất mới.
- Hạn chế lựa chọn các sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc không công bố thông số kỹ thuật.
- Quan tâm đến chất lượng lõi ván và hệ keo liên kết thay vì chỉ đánh giá qua bề mặt hoàn thiện.
- Chất lượng không khí cũng là một phần của chất lượng sống
Khi lựa chọn nội thất, người tiêu dùng thường dành nhiều thời gian để cân nhắc màu sắc, kiểu dáng hay độ bền. Tuy nhiên, có một yếu tố quan trọng nhưng ít được nhìn thấy hơn: chất lượng không khí mà những vật liệu đó tạo ra trong chính ngôi nhà của mình.
Nếu sau khi sử dụng nội thất mới xuất hiện các triệu chứng như cay mắt, khô họng, đau đầu hay khó ngủ, đừng vội cho rằng đó chỉ là tác động của thời tiết hoặc sự mệt mỏi. Đôi khi, đó có thể là lời cảnh báo âm thầm từ môi trường sống mà chúng ta tiếp xúc mỗi ngày.
Bởi một không gian đẹp không chỉ là nơi đáng nhìn, mà còn phải là nơi đáng sống.
